Robert Sapolʹski — odyn iz nayavtorytetnishykh doslidnykiv lyudsʹkoyi povedinky — povertayetʹsya z vybukhovoyu pratseyu, u yakiy proponuye smilyvu y naukovo obgruntovanu tezu: svobody voli ne isnuye. Spyrayuchysʹ na neyrobiolohiyu, henetyku ta epihenetyku, vydatnyy vchenyy pokazuye lyudynu yak nadskladnu systemu, chyyi rishennya formuyutʹsya lantsyuzhkamy prychyn — vid potochnoho rivnya tsukru v krovi do kulʹtury, u yakiy vyrosly nashi predky. Namir i vybir ne pidvladni nashomu «ya», a obumovleni biolohichnymy chynnykamy ta obstavynamy, yaki ne pidvladni nam. Tsya knyzhka — ne pro fatalizm chy bezporadnistʹ. Navpaky, vidmova vid viry u svobodu voli vidkryvaye shlyakh do novoyi osvity, pravosuddya ta spravzhnʹoyi humannosti — zi spivchuttyam i rozuminnyam zamistʹ osudu, (samo)krytyky chy pomsty. Robert Sapolʹski povnistyu zminyuye optyku y kydaye intelektualʹnyy vyklyk nashym perekonannyam ta ambitsiyam; zmushuye inakshe podyvytysya na moralʹ i relihiyu, filosofiyu i psykholohiyu, spadkovistʹ i merytokratiyu, naukovyy reduktsionizm i samu pryrodu lyudyny.